licznik on-line:
Demografia Islandii
Zmiany ludnościowe w ujęciu historycznym.
Do wczesnego średniowiecza
Islandia była niezamieszkała.
Od końca VIII w., jako
pierwsi, zaczęli odwiedzać tę bezludną wyspę irlandzcy
mnisi, których pobyt nie miał jednak charakteru stałego.
Historia Islandii i jej systematyczne zasiedlanie
zaczyna się od przybycia na wyspę w 874 r. młodego
Norwega, Ingolfura Arnarsona oraz jego przyrodniego brata
wraz z rodzinami oraz poddanymi.
Trudne warunki życia w Norwegii, spowodowały znaczną
ekspansję części jej mieszkańców w poszukiwaniu nowych
miejsc osiedleńczych. Skierowana ona była początkowo głównie
na zachód w kierunku Orkanów, Szetlandów, Wysp Owczych i
Islandii, a później także na południe. Nastąpił okres
dalekich wypraw Wikingów i ich panowania na północnym
Atlantyku.
Klimat Islandii, łagodniejszy niż obecnie, stwarzał
możliwości dla rozwoju rolnictwa i prowadzenia hodowli.
Większość kraju pokryta była roślinnością, a znaczne połacie
wyspy porastały lasy i zagajniki. Rzeki obfitowały w ryby,
podobnie jak przybrzeżne wody oceaniczne. Istniały więc w
miarę sprzyjające warunki do osadnictwa.
Liczba ludności rosła początkowo bardzo szybko. Już w
połowie X w., po zakończeniu pierwszego i
największego, trwającego sześć dziesięcioleci okresu
osadnictwa żyło w Islandii – według różnych badaczy –
50 do 60 tys. osób.
Od końca XI w. dane dotyczące zaludnienia są już
bardziej miarodajne. Ewidencje ludności dla swoich celów
prowadziły zarówno administracja państwowa, jak i kościelna.
W tym czasie wyspę zamieszkiwało około 75 tys.
mieszkańców.
W połowie XIII w. żyło na Islandii około 80
tys. osób. Jak na ówczesne czasy, była to całkiem
pokaźna populacja. Pod koniec XVIII w. zaludnienie Islandii
spadło do zaledwie połowy tej liczby. Powodem tego zjawiska
był cały splot niekorzystnych wydarzeń w dziejach wyspy w
okresie tych kilku wieków.
Wiek XIII jest na Islandii wiekiem wojen domowych,
zapoczątkowanych w 1220 r. Dziesiątki osad uległo
zniszczeniu. Ludność gwałtownie ubożała, osady się
wyludniały. Sytuacja ekonomiczna kraju zaczęła ulegać
szybkiemu pogorszeniu.
Na przełomie XIII i XIV w. miały miejsce niekorzystne
zmiany klimatyczne. Nastąpiło wyraźne ochłodzenie,
pogarszające warunki prowadzenia rolnictwa, a także
wyjątkowe nasilenie klęsk i katastrof żywiołowych. Wybuchy
wulkanów lawą i popiołem zasypywały wielkie połacie ziemi,
niszczyły pola uprawne i siedziby ludzkie.
W tym okresie Islandia traci niezależność. Najpierw w
1262 r. przechodzi formalnie pod administrację norweska, a
od 1380 r. pod panowanie Danii. Były to lata trwającego
kilka wieków wyzysku, tyranii i rabunkowej eksploatacji
kraju przez królestwo duńskie, rosnącej nędzy ludności,
panującego głodu. W wyniku tej sytuacji, poczynając od XIV
w. liczba ludności kraju sukcesywnie spada.
Okresem szczególnie niekorzystnych wydarzeń w historii
Islandii był wiek XVIII. W 1707 r. zapanowała epidemia ospy,
która pochłonęła 10-15 tysięcy ofiar, w 1727 r. miał miejsce
wybuch wulkanu Oraefajokull, w 1753 i 1754 roku napływające
od Grenlandii lody spowodowały znaczne ochłodzenie klimatu,
skutkujące brakiem paszy i masowym padaniem bydła, w 1755 r.
miał miejsce wybuch wulkanu Katla, w roku 1774 nastąpiło
wielkie trzęsienie ziemi, a w latach 1783-84 długotrwały (od
czerwca 1783 r. do lutego 1784 r.) wybuch wulkanu
szczelinowego Laki, który pokrył lawą 565 km2
powierzchni wyspy. Ilość lawy wyrzuconej przez ponad 100
kraterów wyniosła 12 - 14 km3, a siarczanych
gazów wulkanicznych nawet 20 milionów ton. Była to
największa w czasach historycznych erupcja wulkaniczna na
świecie. Spowodowała ona obniżenie średniej temperatury
powietrza na całej północnej półkuli naszego globu o około 1oC.
Zniszczona została wówczas roślinność pastwisk i łąk, całe
połacie kraju opustoszały, liczba mieszkańców gwałtownie
spadla Pod koniec XVIII w. zaraza ospy zniszczyła owce,
stanowiące podstawę tutejszej hodowli.
Zgodnie z pierwszym spisem ludności, który został
przeprowadzony w 1703 r. naród islandzki liczył 50.358 osób.
W 1769 r. liczba mieszkańców Islandii wynosiła 46.201
osób.
Tragiczny wybuch wulkanu Laki spowodował spadek
liczby ludności o około 20%.
W roku 1783, tuż przed wybuchem wulkanu, Islandia
liczyła 48.884 mieszkańców, a w 1786 r. już tylko 38.360.
Liczby te pokazują, jak dramatyczny w historii
Islandii był okres osiemnastego stulecia.
Począwszy od końca XVIII w. liczba ludności zaczęła
powoli, lecz systematycznie wzrastać. Okres pewnego
zahamowania tego wzrostu obserwujemy w dwóch pierwszych
dekadach XIX w. oraz w jego II połowie. W tym drugim
przypadku było to spowodowane masową emigracją do USA i
Kanady. Szacuje się, że tylko w okresie 1870-1890 opuściło
Islandię 15-20 tys. osób. W kraju pozostało wówczas około 70
tys. osób, a więc taka populacja, jaką Islandia liczyła 800
lat wcześniej. Wiele wskazuje na to, że wzrost ludności
hamowany był ograniczoną zdolnością rodzimego rolnictwa do wyżywienia większej
liczby mieszkańców.
Wiek XX przynosi bardzo szybki wzrost ludności
Islandii. W okresie I połowy XX w. liczba mieszkańców kraju
wzrosła o ponad 80%, a w II połowie wieku została niemal
podwojona populacja z jego połowy.
Przyrost naturalny ludności Islandii w II połowie XX w.
był jednym z najwyższych w Europie. W latach 50. i 60.
wynosił około 20 promili (w latach 1956-60 - 21,2 promila).
Większy notowano jedynie w Albanii. W latach 70. i 80.
kształtował się już na poziomie około 15 promili, jednak ze
stałą tendencją malejącą. Niewielkie zafalowania w górę
miały miejsce około roku 1990. Obecnie wynosi poniżej 10
promili (2005 r. – 9,1; 2006 – 8,7; 2008 – 8,9, 2010 – 9,1
promila), nadal jednak pozostaje jednym z najwyższych w
Europie. Współczynnik dzietności kobiet - 2,20.
Islandia ma jeden z najniższych w
świecie wskaźnik umieralności noworodków (1,5 na 1000 w 2007 r. był najniższym
na świecie), zgonów niemowląt poniżej 1 roku życia (2,2 na 1.000) oraz jeden z
najwyższych, jeśli chodzi o prognozowaną długość życia (80,3 lat). To w dużej
mierze zasługa dobrze zorganizowanego systemu opieki zdrowotnej.
W roku 1925 liczba mieszkańców Islandii po raz pierwszy
w historii przekroczyła 100 tys., w 1967 r. osiągnęła 200
tys., a 9 stycznia 2006 r. przyszedł na świat 300.000.
mieszkaniec kraju.
Islandia w dniu 31.XII.2010 r. liczyła 318.452
mieszkańców, co daje średnią gęstość zaludnienia 3,1 osób/km2.
Liczba ludności Islandii (w tys.) w latach:
1703 - 50,4 1880 -
72,6 1980 - 229,3
1740 - 44,9 1890 -
70,7 1985 - 242,2
1760 - 44,2 1900 -
78,2 1990 - 255,9
1780 - 50,3 1910 -
85,2 1995 - 268,0
1800 - 47,2 1920 -
94,4 2000 - 283,4
1810 - 48,6 1930 -
108,6 2005 - 299,9
1820 - 48,0 1940 -
121,6 2008 - 319,4
1830 - 52,6 1950 -
144,3 2010 318,5
1840 - 57,1 1960 - 177,3
1850 - 60,4 1965 - 193,9
1860 - 66,9 1970 - 204,8
1870 - 70,0 1975 - 219,3

W 2009 r. w Islandii odnotowano pierwszy od 1888 r. (70, 1 w 1888 wobec 70,7 tys. w 1887 r.) spadek liczby mieszkańców w stosunku do roku poprzedniego.
Islandczycy są społeczeństwem młodym. Zdecydowana większość to ludzie młodzi i ludzie w wieku produkcyjnym. Ludzie starsi stanowią niewiele ponad 10% społeczności. Problemy starzejącej się Europy są, jak dotąd, dla Islandczyków obce.
Ludność w poszczególnych grupach wiekowych (w%) w
wyszczególnionych okresach:
|
|
1961-70 |
1971-80 |
1981-90 |
1991-2000 |
2001-05 |
2010 |
|
0 – 19 lat |
43,3 |
39,6 |
34,6 |
32,0 |
29,8 |
28,2 |
|
20 - 64 lata |
48,2 |
51,0 |
55,1 |
56,7 |
58,5 |
59,5 |
|
65 – 79 lat |
7,1 |
7,4 |
7,9 |
8,7 |
8,7 |
8,9 |
|
80 lat i powyżej |
1,4 |
2,0 |
2,4 |
2,6 |
3,0 |
3,4 |
Tak ukształtowana struktura wiekowa społeczeństwa jest bardzo korzystna. Utrzymuje się znaczna przewaga ludzi pracujących (167.300 w 2010 r.), nad korzystającymi ze świadczeń. Tym samym obciążenie systemu zabezpieczeń społecznych jest niskie. Należy jednak zwrócić uwagę na malejącą liczbę osób młodych, a rosnącą w wieku produkcyjnym. Roczniki wyżu demograficznego lat 50. i 60. powoli przesuwają się do granicy wieku emerytalnego (67 lat), a zastępować ich będą coraz mniej liczne roczniki ludzi młodych. Zaznacza się więc niezbyt korzystny trend w układzie struktury wiekowej społeczeństwa. Jednak nie o takiej skali problemu, jaki z jego negatywnymi skutkami, ma miejsce w przypadku krajów Starego Kontynentu, wykazującymi się zerowym bądź ujemnym wskaźnikiem przyrostu naturalnego.
.
Rozmieszczenie ludności wg regionów:
Obszar zamieszkały to około 2/5 terytorium kraju. Pozostałe tereny nie nadają się do zasiedlenia. Rozmieszczenie ludności na zamieszkałym terenie jest bardzo nierównomierne. Ponad 3/4 ludności mieszka w południowo-wschodniej części wyspy. Sam region stołeczny grupuje ponad 62% mieszkańców kraju. Sytuacja jest niepokojąca, gdyż stan nierównowagi w rozmieszczeniu ludności stale się pogłębia. W dużym tempie postępuje wyludnianie się północnych okręgów. Te niegdyś bardzo ważne gospodarczo rejony związane z rybołówstwem i przetwórstwem rybnym zaczęły po połowie lat 60. XX w. tracić na znaczeniu. Miało to związek z gwałtownym spadkiem ilości śledzi w tej części Oceanu Atlantyckiego. Miasto Siglufjordhur traktowane wówczas jako światowe centrum połowu śledzi liczyło ponad 3 tysiące mieszkańców, a w okręgu Fiordów Zachodnich mieszkało ponad 13.000 osób. W porównaniu do chwili obecnej oznacza to ubytek około 40 % ludności z tych obszarów, a proces wyludniania postępuje nadal. Zamykane są kolejne zakłady przetwórcze w rejonach północnych, co powoduje dalszą ich degradację. Aktywizacja gospodarcza tej części kraju jest wyzwaniem dla rządu. Pewną szansę związaną z inwestycjami gospodarczymi otrzymuje obecnie Okręg Wschodni.
Ludność wg okręgów:
|
Okręg |
1995* |
2000* |
2005* |
2010* |
|
Hofudhborgarsvaedhi (Okręg Stołeczny) |
158.583 |
175.427 |
187.426 |
202.341 |
|
Sudurnes (Półwysep Reykjanes) |
15.634 |
16.531 |
17.915 |
21.088 |
|
Vesturland (Okręg Zachodni) |
14.161 |
14.278 |
14.877 |
15.379 |
|
Vestfirdir (Okręg Fiordów Zachodnich) |
9.015 |
8.152 |
7.551 |
7.137 |
|
Nordurland vestra (Okręg Północno-zach) |
10.214 |
9.423 |
8.870 |
7.393 |
|
Nordurland eystra (Okręg Północno-wsch.) |
26.665 |
26.495 |
27.017 |
29.006 |
|
Austurland (Okręg Wschodni) |
12.779 |
11.934 |
13.822 |
12.306 |
|
Sudhurland (Okręg Południowy) |
20.755 |
21.121 |
22.413 |
23.802 |
|
Islandia ogółem |
267.806 |
283.361 |
299.891 |
318.452 |
* stan na dzień 31.XII
Skład etniczny
Odizolowana od
reszty kontynentu wyspa, położona z dala od głównych szlaków
handlowych nie stanowiła atrakcyjnego miejsca dla obcych
przybyszów. Surowe warunki przyrodnicze oraz klimatyczne, a
także brak takich możliwości życiowych, jakie stwarzał pobyt
w innych krajach, powodował brak zainteresowania obcych w
osiedlaniu się na tej niezbyt gościnnej, z powodu
uwarunkowań naturalnych, wyspie.
Skład etniczny kraju przez wiele stuleci pozostawał
właściwie niezmienny. Wszyscy mieszkańcy wywodzili się z
rodów o wielowiekowej historii. Wśród nielicznych
obcokrajowców byli przedstawiciele duńskich kolonizatorów, a
także przybysze ze Skandynawii i Wysp Brytyjskich. Do
początku XX w. Islandczycy stanowili ponad 99% ludności
swego kraju. Od czasu drugiej wojny światowej nową grupą
etniczną stali się Amerykanie. Jednak niemal do ostatnich
lat XX stulecia społeczeństwo Islandii charakteryzował stały
skład ludnościowy, a Islandczycy stanowili w nim ponad 98%
populacji.
Dopiero w pod koniec lat 90. XX w. zaczęły następować
znaczące zmiany w składzie etnicznym ludności. Kraj rozwijał
szybko przemysł i budownictwo mieszkaniowe. Posiadał
doskonale zorganizowany system szkolnictwa, ochrony zdrowia
i opieki socjalnej. Dochód narodowy per capita to
jeden z najwyższych na świecie. Islandia staje się od tego
okresu atrakcyjna dla cudzoziemców. Wielkie budowy oraz
rozwijająca się gospodarka otwarła miejsca pracy dla
obcokrajowców.
Skład etniczny mieszkańców
Islandii ( w procentach) wg regionów świata:
|
|
1980 |
1985 |
1990 |
1995 |
2000 |
2004 |
2005 |
2010 |
|
Islandczycy |
98,58 |
98,55 |
98,12 |
98,21 |
96,89 |
96,38 |
95,41 |
93,36 (297309) |
|
Skandynawowie |
0,59 |
0,59 |
0,62 |
0,59 |
0,59 |
0,54 |
0,55 |
0,49 (1559) |
|
Inni Europejczycy |
0,39 |
0,41 |
0,66 |
0,64 |
1,58 |
1,98 |
2,67 |
5,08 (16175) |
|
Amerykanie |
0,32 |
0,32 |
0,34 |
0,26 |
0,25 |
0,29 |
0,34 |
0,30 (963) |
|
Azjaci |
0,05 |
0,06 |
0,16 |
0,24 |
0,51 |
0,67 |
0,87 |
0,62 (1969) |
|
Pozostali |
0,07 |
0,07 |
0,10 |
0,06 |
0,18 |
0,14 |
0,16 |
0,15 (477) |
(Wszystkie dane na dzień 31.XII poszczególnego roku)
Liczba obcokrajowców zaczęła
systematycznie rosnąć od II połowy lat 90., a w pierwszych
latach XXI w. mamy do czynienia z ich gwałtownym napływem na
wyspę. Jeśli w 1995 r. w Islandii mieszkało 4.807 osób
obcego pochodzenia, to w 2000 – 8.824, 2004 – 10.636, 2005
-13.778, 2006 - 18.563, w 2007 - 21.434, a w 2008 –
24.379. Spośród obcokrajowców zamieszkujących w Islandii
najliczniejsze grupy stanowili:
- w 1985 r.: Duńczycy – 0,41%; Amerykanie (USA) –
0,28%; Brytyjczycy – 0,13%; Norwegowie –0,11%; Niemcy –
0,10%
- w 1990 r.: Duńczycy – 0,40%; Amerykanie
(USA) – 0,28%; Brytyjczycy – 0,18%; Norwegowie – 0,12%;
Niemcy – 0,12%
- w 1995 r.: Duńczycy – 0,37%; Amerykanie
(USA) – 0,21%; Polacy – 0,12%; Brytyjczycy – 0,12%;
Norwegowie – 0,11%; Niemcy – 0,11%
- w 2000 r.: Polacy – 0,52%; Duńczycy – 0,34%;
Amerykanie (USA) – 0,21%; Niemcy – 0,17%; Filipińczycy –
0,17%; Tajlandczycy – 0,16%
- w 2004 r.: Polacy – 0,65%; Duńczycy – 0,30%;
Filipińczycy – 0,22%; Niemcy – 0,18%; Amerykanie –
0,18%; Tajlandczycy – 0,17%
- w 2005 r.: Polacy -1,07%; Duńczycy -0,30%;
Niemcy -0,26; Filipińczycy - 0,26; Litwini -0,20;
Chińczycy -0,20; Amerykanie (USA) -0,19
- w 2006 r.: Polacy – 1,95%; Litwini - 0,32%;
Niemcy – 0,31%; Duńczycy - 0,30%; Filipińczycy - 0,25%;
Chińczycy – 0,25%; Portugalczycy – 0,24%
- w 2007 r.: Polacy – 2,71%; Litwini – 0,43%; Niemcy
-0,31%; Duńczycy 0,31%; Portugalczycy – 0,28%,
Filipińczycy - 0,24%–
- w 2008 r. Polacy - 3,44%; Litwini – 0,52%; Niemcy
– 0,36%; Duńczycy – 0,30%; Portugalczycy – 0,25%;
Filipińczycy – 0,22%; Łotysze – 0,19%
- w 2010 r. Polacy - 2,87%; Litwini – 0,51%;
Niemcy – 0,31%; Duńczycy – 0,28%; Łotysze – 0,20%; Filipińczycy
– 0,18%; Brytyjczycy– 0,17%;
Największe mniejszości w poszczególnych okręgach w 2008
r.
| Reykjavik | Polacy - 3,22% | Litwini - 0,77% | Niemcy - 0,41% |
| Okreg stołeczny* | Polacy - 3,09% | Litwini - 0,66% | Niemcy - 0,34% |
| Sudurnes | Polacy - 6,47% | Litwini - 0,52% | Duńczycy - 0,34% |
| Vesturland | Polacy - 5,08% | Litwini - 0,38% | Niemcy - 0,34% |
| Vestfirdir | Polacy - 5,86% | Słowacy - 0,65% | Filipińczycy - 0,37% |
| Nordurland vestra | Polacy – 1,36% | Niemcy – 1,03% | Duńczycy - 0,18% |
| Nordurland eystra | Polacy - 1,60% | Niemcy - 0,22% | Słowacy - 0,12% |
| Austurland | Polacy - 5,07% | Portugalczycy - 0,67% | Niemcy- 0,49% |
| Sudurland | Polacy - 3,63% | Niemcy - 0,51% | Litwini - 0,44% |
* wraz z Reykjavikiem
W 2000 r. obcokrajowcy stanowili 3,1% ludności Islandii, w 2005 r. - 4,6%, w 2006 r. - 6,0%, w 2007 r. - 6,8%, w 2008 r. – 7,6%., a w 2010 r. - 6,64%.
Polacy w Islandii
stanowią obecnie najliczniejszą grupę mniejszościową tego
kraju. W 1981 r mieszkało w Islandii tylko 25 osób
pochodzenia polskiego, w 1985 r – 62 osoby, 1990 r. - 249,
1995 r. - 326, w 2000 r. już 1.479 osób, w 2005 - 3.221, w
2006 - 5.996, a w 2007 – 8.488.
(W trakcie roku 2008 dokonano korekty
liczby ludności Islandii na dzień 31.XII.2007 r. Liczbę
mieszkańców kraju po korekcie ustalono na 315.459 osób.
Zmianie na 9.914 osób uległa również liczba ludności
pochodzenia polskiego).
Na koniec 2008 r. liczbę Polaków w
Islandii określono na 11.003 osoby. Od 2009 ma miejsce
spadek liczby Polaków w Islandii. Na koniec 2009 r
zamieszkiwało Islandię 9.583 Polaków, a na koniec 2010 r –
9.148.
Napływ cudzoziemców stał się powodem zwiększonego ruchu migracyjnego. Wielu z nich to pracownicy kontraktowi na wielkich budowach (zapora Karahnjukar czy huta aluminium w Reydarfjordhur), przebywający w Islandii okresowo.
Średnia wielkość ruchu migracyjnego w wyszczególnionych
okresach:
|
Okres |
1986 - 90 |
1991 -95 |
1996 - 2000 |
2001 - 2005 |
|
Imigracja roczna |
3278 |
3.038 |
4.441 |
5.209 |
|
Emigracja roczna |
3149 |
3.343 |
3.773 |
4.219 |
Ruch migracyjny w latach 2000-2010:
|
Lata |
Ogółem |
Imigracja |
Emigracja |
Saldo |
|
2000 |
8.692 |
5.203 |
3.489 |
1.714 |
|
2001 |
9.036 |
5.002 |
4.034 |
968 |
|
2002 |
.8.705 |
4.215 |
4.490 |
- 275 |
|
2003 |
7.541 |
3.704 |
3.837 |
- 133 |
|
2004 |
10.170 |
5.350 |
4.820 |
530 |
|
2005 |
11.686 |
7.773 |
3.913 |
3.860 |
|
2006 |
14.409 |
9.832 |
4.577 |
5.255 |
|
2007 |
19.960 |
12.546 |
7.414 |
5.132 |
|
2008 |
19.422 |
10.298 |
9.144 |
1.144 |
|
2009 |
16.389 |
5.777 |
10.612 |
- 4.835 |
|
2010 |
13.384 |
5.625 |
7.759 |
- 2.134 |
Największy udział w
ruchu migracyjnym mają Polacy. W 2006 r. przybyło
do Islandii 3.331 osób z polskim paszportem, a wyjechało
397; w roku 2007 przyjechało 4.188 osób, a opuściło wyspę
1.642 Polaków. Za 2008 r. liczby te wyniosły odpowiednio
3.891 oraz 2.783. Od 2009 r. notuje się zwiększony odpływ
obcokrajowców, w tym Polaków, z wyspy. Saldo migracji
Polaków w ostatnich latach było ujemne i wyniosło
odpowiednio: w 2009 r - 1.583, w 2010 r. – 647 osób.
Niewykluczona jest jednak korekta ostatnich danych z
uwagi na to, iż przełom roku jest okresem świątecznym i
trudno w dniu 31 grudnia ustalić, ilu obcokrajowców
wyjechało w odwiedziny do rodzin, a ilu w tym okresie
opuściło Islandię na stałe. Jest to tym bardziej
uzasadnione, gdyż dane dotyczące ruchu migracyjnego Polaków
w 2008 r. są sprzeczne (za okres I – IX = imigracja
4,313, emigracja 943; natomiast za cały rok 2008 =
jw.). Bardziej klarowna sytuacja dla ustalania liczby
mieszkańców na koniec każdego roku nastąpi w momencie, gdy
na wyspie pozostaną obcokrajowcy, posiadający stałą pracę i
bardziej związani miejscem stałego pobytu z Islandią.
Przewidywania, że decydujący
dla przyszłego składu etnicznego Islandii może być rok 2008
i lata następne okazały się słuszne. Zakończone zostały
największe inwestycje prowadzone w latach poprzednich i
zmalało zapotrzebowanie na znaczną ilość obcej siły
roboczej. W 2007 oraz 2008 r. opuściło wyspę kilkuset
Azjatów, a także znaczące grupy pracowników z innych krajów.
Ta sytuacja była do przewidzenia. Jednak wielu będzie
musiało opuścić wyspę w poszukiwaniu pracy w innych krajach
z trudnych do przewidzenia przyczyn, a mianowicie
ogólnoświatowego krachu finansowego, który najbardziej
uderzył właśnie w Islandię. Dla nich pobyt na wyspie będzie
miał charakter pewnego epizodu życiowego. W dalszym ciągu
istnieją jednak możliwości pobytu i pracy dla obcokrajowców,
chociaż znacznie zredukowane. Kraj w dalszym ciągu się
rozwija. Projektowana budowa nowej huty aluminium na
półwyspie Reykjanes może również przejściowo, w momencie jej
realizacji, zwiększyć ilość przybyszów z innych krajów. W
nieco dalszej perspektywie czasowej podobne szanse
zatrudnienia mogą być związane z możliwościami eksploatacji
i przerobu ropy z odkrytych pokładów w morskiej strefie
ekonomicznej.
Miasta Islandii
W Islandii
brak jest typowego osadnictwa wiejskiego,
charakterystycznego dla Europy. Gospodarstwa rolne działają
w rozproszeniu w postaci pojedynczych farm, oddalonych od
siebie o kilka czy kilkanaście kilometrów. Wszystkie zwarte
osady są traktowane, jako miasteczka. Przyjęte zostało,
ze każda miejscowość, licząca powyżej 200 mieszkańców,
której ludność utrzymuje się z zajęć pozarolniczych, jest
uznana za miasto. W rzeczywistości miejscowości liczące
poniżej 1.000 osób, tylko w nielicznych przypadkach
przypominają z wyglądu małe miasteczko.
Przyjęcie takiego kryterium dla określenia miasta
spowodowało, ze odsetek ludności miejskiej jest bardzo
wysoki i wynosi powyżej 90% (1995 r.- 91,4%, 2000 r. -
92,2%, 2005 r.- 92,7%, 2010 r. – 93,5%). Pozostała ludność
to mieszkańcy około 40 miejscowości liczących od 20 do 200
mieszkańców oraz około 3.800 pojedynczych farm rolniczych.
Pomimo, iż ludność Islandii stale rośnie, rozwój
miejscowości jest zróżnicowany. Największe miasta Islandii,
liczące powyżej 5.000 mieszkańców notują stały wzrost liczby
ludności. Wzrasta również liczba ludności w miejscowościach
położonych na południu kraju, natomiast proces wyludniania
się obserwowany jest na północy. Szczególnie mocno zjawisko
to występuje w okręgu Fiordów Zachodnich (Vestfirdir).
W grupie miast powyżej 5.000 mieszkańców najszybciej w
ostatnich latach rozwijają się Selfoss, Mosfellsbaer i
Akranes, natomiast wśród miast liczących 1.000 - 5.000:
Egilsstadhir, Sandgerdhi, Hveragerdhi, Grindavik oraz
Thorlakshofn, a w grupie najmniejszych miast Hvolsvollur i
Hella. W ostatnich latach wobec spadku liczby ludności kraju
nastąpiło zahamowanie wzrostu, a nawet zmniejszenie liczby
mieszkańców wielu miejscowości.
W Okręgu Stołecznym umiejscowionych jest 8 miast. W
zwartej aglomeracji miejskiej Reykjaviku położonych jest 6
spośród nich. Dwa pozostałe usytuowane są w pewnej
odległości od tego obszaru - Mosfellsbaer leży 17 km od
Reykjaviku w kierunku północno-wschodnim, natomiast
Grundarhverfi – po północnej stronie zatoki Faxa – drogą
lądową przez Mosfellsbaer ok. 27 km.
Granice administracyjne w aglomeracji Reykjaviku

Źródło: Iceland capital region municipalities svg
Ludność miast Islandii wg stanu na 31.12.2010 r.
Miasta powyżej 1.000 mieszkańców:
|
Reykjavik |
118.061 |
Hofudhborgarsvaedhi |
|
Kopavogur |
30.779 |
Hofudhborgarsvaedhi |
|
Hafnarfjordhur |
26.099 |
Hofudhborgarsvaedhi |
|
Akureyri |
17.490 |
Nordurland eystra |
|
Reykjanesbaer1 |
13.862 |
Sudurnes |
|
Gardabaer |
10.909 |
Hofudhborgarsvaedhi |
|
Mosfellsbaer |
8.397 |
Hofudhborgarsvaedhi |
|
Akranes |
6.623 |
Vesturland |
|
Selfoss |
6.512 |
Sudhurland |
|
Seltjarnarnes |
4.320 |
Hofudhborgarsvaedhi |
|
Vestmannaeyjar |
4.142 |
Sudhurland |
|
Grindavik |
2.821 |
Sudurnes |
|
Isafjordhur |
2.636 |
Vestfirdir |
|
Saudarkrokur |
2.635 |
Nordurland vestra |
|
Alftanes |
2.484 |
Hofudhborgarsvaedhi |
|
Hveragerdhi |
2.316 |
Sudhurland |
|
Egilsstadir |
2.257 |
Austurland |
|
Husavik |
2.237 |
Nordurland eystra |
|
Borgarnes |
1.763 |
Vesturland |
|
Sandgerdhi |
1.683 |
Sudurnes |
|
Hofn |
1.641 |
Austurland |
|
Thorlakshofn |
1.533 |
Sudhurland |
|
Dalvik |
1.454 |
Nordurland eystra |
|
Gardur |
1.452 |
Sudurnes |
|
Neskaupsstadhur |
1.437 |
Austurland |
|
Siglufjordhur |
1.206 |
Nordurland eystra |
|
Reydarfjordhur |
1.102 |
Austurland |
|
Stykkisholmur |
1.100 |
Vesturland |
|
Vogar |
1.075 |
Sudurnes |
|
Eskifjordhur |
1.043 |
Austurland |
|
Olafsvik |
1.010 |
Vesturland |
Miasta poniżej 1.000 mieszkańcow:
|
Bolungarvik |
888 |
Vestfirdir |
|
Hvolsvollur |
860 |
Sudhurland |
|
Blonduos |
842 |
Nordurland vestra |
|
Grundarfjordhur |
836 |
Vesturland |
|
Olafsfjordhur |
824 |
Nordurland eystra |
|
Hella |
781 |
Sudhurland |
|
Seydhisfjordhur |
668 |
Austurland |
|
Faskrudsfjordhur |
662 |
Austurland |
|
Patreksfjordhur |
627 |
Vestfirdir |
|
Hvammstangi |
582 |
Nordurland vestra |
|
Eyrarbakki |
569 |
Sudhurland |
|
Skagastrond |
530 |
Nordurland vestra |
|
Vopnafjordhur |
529 |
Austurland |
|
Grundarhverfi |
526 |
Hofudhborgarsvaedhi |
|
Stokkseyri |
445 |
Sudhurland |
|
Fellabaer |
416 |
Austurland |
|
Fludir |
394 |
Sudhurland |
|
Hellisandur |
387 |
Vesturland |
|
Thorshofn |
380 |
Nordurland eystra |
|
Holmavik |
375 |
Vestfirdir |
|
Djupivogur |
352 |
Austurland |
|
Sudureyri |
312 |
Vestfirdir |
|
Talknafjordhur |
294 |
Vestfirdir |
|
Vik i Myrdal |
291 |
Sudhurland |
|
Hvanneyri |
276 |
Vesturland |
|
Thingeiri |
260 |
Vestfirdir |
|
Grenivik |
256 |
Nordurland eystra |
|
Hrafnagil |
254 |
Nordurland eystra |
|
Budardalur |
248 |
Vesturland |
|
Svalbardseyri |
245 |
Nordurland eystra |
|
Flateyri |
237 |
Vestfirdi |
|
Hnifsdalur |
231 |
Vestfirdir |
|
Bifrost |
221 |
Vesturland |
|
Stodvarfjordhur |
203 |
Austurland |
1 Nowy organizm miejski, powstały w 1995 r. z
połączenia miast Keflavik i Njardvik, a także w 2007 r.
Vallarheidhi (pozostałość po bazie wojskowej).
Opracowanie:
Stanisław
Bobusia
Jedlicze, maj
2007
Aktualizacja danych: październik 2011.
Źródło informacji liczbowych: publikacje urzędu
statystycznego Statistics Iceland.
Kontakt
e-mail:bost6@wp.pl
Zobacz również:
http://www.klimatislandii.yoyo.pl/
http://www.islandiasrodowiskogeograficzne.yoyo.pl/
http://www.gospodarkaislandii.yoyo.pl/
http://www.klimatyziemi.yoyo.pl
Licznik odwiedzin : Licznik odświeżeń: